Nieuwsarchief

Mijn crisiszakboekje en een Amerikaanse chirurg...

Afbeelding

Binnenkort verschijnt mijn crisiszakboekje. Mijn in de loop der jaren gevulde gereedschapskist met - veel zelf ontwikkelde - praktische modellen en checklists. Die zijn bedacht en beproefd in de praktijk tijdens tientallen crisissituaties in de meest uiteenlopende branches.

Terwijl ik de laatste hand aan mijn crisiszakboekje leg, valt mijn oog op “Het Checklist manifest” van Atul Gawande, een boek op mijn stapeltje “nog te lezen”. Een stapeltje dat om de een of andere reden nooit kleiner wordt. Atul Gawande is een Amerikaanse chirurg, publicist en onderzoeker. En Atul Gawande gelooft in checklists als belangrijk hulpmiddel bij het voorkomen van vermijdbare fouten. Naar zijn mening worden fouten in een ziekenhuis en op de OK te gemakkelijk afgeschoven op de complexiteit van de medische wetenschap en technologie. Gawande steekt zijn licht op bij twee branches die ook met complexe en gevaarlijke situaties te maken hebben. De bouw, met name het ontwerpen van wolkenkrabbers. En de luchtvaart, meer bepaald onvoorziene situaties en technische mankementen tijdens vluchten. Daar ziet hij dat checklists enorm bijdragen aan het voorkomen van fouten. En dat specialisten en ziekenhuizen nog veel kunnen leren van deze branches. Dat is het begin van zijn fascinatie voor checklists. Hij ontwikkelt ze, onderzoekt ze wetenschappelijk, test ze in de praktijk en blijft schaven met alle betrokkenen. Zijn conclusies zijn deels voorspelbaar.

Goede checklists vormen onderdeel van teamwerk waarbij de verantwoordelijkheden zo veel mogelijk worden gedecentraliseerd. Goede checklists dragen bij aan het continu verbeteren van processen. En een goede checklist kan alleen in de praktijk tot stand komen en is eigenlijk nooit af. Gawande toont met aansprekende praktijkvoorbeelden aan dat korte en simpele checklists enorme effecten kunnen hebben. Zo overlijden er onnodige veel patiënten in ziekenhuizen als gevolg van infecties. En die kunnen eenvoudig worden voorkomen met drie checklists met minder dan 20 items, zo blijkt uit zijn overtuigende praktijkervaringen. Naar mijn stellige overtuiging gelden de bevindingen van Gawande ook onverminderd voor crisismanagement en -communicatie. En is een crisiszakboekje een heel handig instrument.